Oklaski dla środkowych dzieci.

W niektórych kalendarzach 12 sierpnia to Dzień Środkowego Dziecka.  To okazja, by dostrzec, a nawet więcej – spojrzeć z uwagą i czułością na tych, którzy urodzili się po pierwszym, a przed najmłodszym – ani jako pierwsi ani jako ostatni. Nie przecierali szlaków, nie zbierali zachwytów i nie byli pierwszym razem dla rodziców. Nie byli też najmłodszymi, które często cieszą się szczególnym spojrzeniem pełnym czułości i pobłażliwości. Środkowe dzieci są w sercu rodziców pomiędzy. Przez to czują się nie dość zauważane. Pełnią jednak niezwykłą rolę w rodzinie.

Psychologia lubi układać nasze doświadczenia w schematy i dlatego mówi o syndromie środkowego dziecka. Alfred Adler, prekursor tej teorii, zauważył, że choć każde dziecko w rodzinie żyje swoim niepowtarzalnym życiem, to środkowe, z jednej strony podgląda starszego, z drugiej opiekuje się młodszym, co tworzy unikatową sytuację. Ta podwójna perspektywa sprzyja rozwijaniu cech takich, jak empatia czy elastyczność. Nowsze badania potwierdzają, że środkowe dzieci często osiągają najwyższe wyniki w zakresach takich jak uczciwość, pokora i gotowość do współpracy. Mimo że mogą czuć, że są niewidzialne, ich obecność często ma kluczowy wpływ na rodzinną dynamikę. A bycie pośrodku, które nie zawsze jest łatwe, czyni z nich prawdziwy klej, który trzyma rodzinę i relacje w całości. Dotyczy to szczególnie dziewczynek i kobiet.

Wiadomo, że tacy ludzie świetnie negocjują, bo potrafią patrzeć na sytuacje z kilku perspektyw naraz, gdyż od dzieciństwa balansują pomiędzy starszym a młodszym rodzeństwem. Często wypracowują też głęboki kontakt z własnymi emocjami i granicami. Wiedzą na przykład, kiedy może wystarczyć bycie za plecami, a kiedy trzeba się postawić.

Znakomicie się dostosowują – znajdują własną przestrzeń w świecie pełnym gotowych ról. Często rozwijają wyjątkową wrażliwość na innych. Uczą się, jak słuchać i jak nie zajmować całej sceny. Wiedzą też, jak ją jednak przejąć, kiedy przychodzi taki moment… i robią to zaskakująco skutecznie. Być może dlatego tak wielu wspaniałych artystów, liderów i przyjaciół to właśnie środki. To z nich wyrastają osoby budujące pomosty między różnymi ludźmi i dbające o przestrzeń, w której każdy jest widziany. Kobiety są często mediatorkami, animatorkami życia publicznego i nauczycielkami.

Nie wszystkie wyniki badań są różowe. Niektóre interpretacje opisują też pewne poczucie nierealności – nie ma mnie, bo mnie nie widzą – i niedowartościowania. A także brak odporności na lęk, tendencje do porównywania się z rodzeństwem (która zostaje na życie), a nawet do impulsywnego szukania uwagi. To informacja, która może pomóc rodzicom wypracować w dzieciach inny sposób obecności i samoakceptacji. Dorosłe trzecie dziecko może o to zadbać samo. Ponadto dzieci te – znowu częściej kobiety – mają często potrzebę wiedzy o wszystkim, co się dzieje w ich środowisku, potrzebę szczególnej – pozornie biernej kontroli.  W jakimś momencie dorosłego życia kobiety świadomie starają się z tego zrezygnować. Jest to bowiem rodzaj obciążenia. Środkowe dzieci często są dawcami nie potrafiącymi brać. Uczą się widzieć potrzeby innych i reagują na nie naturalnie, choć czasem kosztem swojej widoczności czy własnego dobra.

Pomijając te wszystkie teorie, to bycie środkowym dzieckiem jest czymś nadzwyczajnym: To trochę jak mieszkać w domu z dwoma tarasami i umieć cieszyć się widokiem z obu stron. To być w środku, nie tylko – pomiędzy. To widzieć więcej, czuć więcej, rozumieć więcej.

Drogie Środkowe Dzieci,
Bycie środkowym dzieckiem was nie definiuje, ale proponuje unikalną ścieżkę: bycie mostem, bycie obserwatorem, bycie empatycznym, nawet w cieniu. Wasza delikatna obecność ma znaczenie. I zasługuje na oklaski

Wszystkiego dobrego, środkowe dzieci! Ten dzień jest dla Was.

Jeśli znasz jakieś środkowe dziecko (także te dorosłe), przytul je, powiedz widzę cię i doceń to, co wnosi w świat językiem, który zrozumie.