Czy może efekt algorytmu…
Dawniej człowiek szukał odpowiedzi. Czytał książki, rozmawiał, słuchał ludzi, z którymi się zgadzał i tych, z którymi się nie zgadzał. Poglądy dojrzewały powoli. Z poglądami łączyły się czasem emocje.
Dziś częściej trafiają do nas gotowe emocje.
Wystarczy kilka minut w mediach – także społecznościowych – by poczuć oburzenie, zachwyt, niepokój albo złość. Czasem te emocje powstają niezależnie od naszych przekonań. Tak skonstruowano dany przekaz. Ktoś już wcześniej zdecydował, co warto nam pokazać. Nie dlatego, że jest to ważne, ale dlatego, że przyciągnie uwagę. A potem… im więcej tego samego, im więcej obrazów w tej samej tonacji, kształtuje się coś, co można nazwać poglądem. Tylko czy on jest nasz?
Algorytmy nie pytają o prawdę. Pytają o zaangażowanie. Im silniejsza reakcja, tym większa szansa, że zostaniemy na dłużej. Z czasem zaczynamy oglądać świat przez coraz węższe okno. Widzimy głównie to, co potwierdza nasze wcześniejsze przekonania, lęki i nadzieje. Łatwo wtedy pomylić własny pogląd z czymś, co zostało nam wielokrotnie pokazane.
Dlatego jednym z najważniejszych pytań naszych czasów nie jest – co myślę?
Jest nim raczej – skąd to wiem?
Dlatego warto zatrzymać się od czasu do czasu przy niektórych przekonaniach i sprawdzić, czy naprawdę są nasze. Szczególnie wtedy, gdy spotykamy się z odmiennym zdaniem lub czymś, co burzy naszą pewność.
Sprawdzić, czy wynikają z doświadczenia, lektury, refleksji i rozmów z ludźmi, czy może z tysięcy krótkich komunikatów, które przewinęły się przez ekran?
Wolność wymaga zdolności do samodzielnego myślenia.
Warto ją utrzymywać,
bo bez tego wolność wcale nie jest wolnością.
A poglądy? One są potrzebne. Dobrze jednak, aby były nasze, a nie wybrane dla nas przez algorytm.
Sapere aude – Horacy, a potem hasło rozsławił Immanuel Kant
“Miej odwagę posługiwać się własnym rozumem”
Dziękuję za odświeżenie pamięci o tym, jakie to ważne.
Otóż to, od zawsze były takie nawoływania… A nie było takiej nawałnicy informacji i wpływów. Dziękuję. ❤️